Koning Salomo was de meest wijze persoon ooit. God gaf hem een groot verstand en veel inzicht (1 Kon. 3:12). Naast zijn andere verantwoordelijkheden, zoals de tempelbouw en zijn koningschap, bestudeerde hij hoe de natuur en het universum functioneert; hij observeerde wat mensen doen, waar ze naar streven en hoe dit uitpakte. Hij vroeg zich af: “Welk voordeel heeft de mens van al zijn zwoegen waarmee hij zwoegt onder de zon” (Pred. 1:3)? Een en ander documenteerde hij in het boekje Prediker. Samengevat is dit de conclusie van zijn observaties: alles wat mensen ondernemen is vluchtig, het is ijdelheid der ijdelheden (Pred. 1:2). Ook het leven zelf is vluchtig. Iedereen sterft. Wat blijft er van het leven over?
In het laatste hoofdstuk (Pred. 12:1, 12) vertrouwt hij zijn zoon toe wat het beste is om te doen. “Vrees God, en houd je aan Zijn geboden, want dit geldt voor alle mensen. God zal namelijk elke daad in het gericht brengen (letterlijk: recht zetten), met alles wat verborgen is, hetzij goed, hetzij kwaad” (Pred. 12:13, 14). Dit zegt ook de apostel Paulus (1 Kor. 3:8; 4:5; 2 Kor. 5:10 en Hebr. 9:27).
Wat de jeugd aangaat klinkt dit in zijn boekje door: “Verblijd u, jongeman, in uw jeugd, en laat uw hart vrolijk zijn in de dagen van uw jeugd. Ga in de wegen van je hart en volg wat je ogen zien, maar weet dat God je over dit alles in het gericht zal brengen. Weer dus de wrevel (verdriet) uit je hart, en doe het kwade weg uit je lichaam. De jeugd en jonge jaren zijn immers een zucht” (Pred. 11:9, 10).
Met andere woorden, realiseer je, je blijft niet altijd jong. Wees blij met de goede dingen, ga zorgvuldig met je leven om, omdat het van God gegeven is. “Denk aan uw Schepper in de dagen van je jeugd, voordat de kwade dagen komen en de jaren naderen waarvan u zeggen zult: Ik vind er geen vreugde in” (Pred. 12:1). Je levensweg zal niet altijd over rozen gaan. Het leven is niet altijd aangenaam. Je kunt daardoor depressief raken. In het hoofdstuk ervoor schrijft Salomo voor ouderen iets soortgelijks: “Ja, indien de mens vele jaren leeft, laat hij zich dan al die tijd verblijden, maar laat hij ook denken aan de dagen van duisternis, want die zullen er veel zijn. Al wat nog komt, is een zucht” (Pred. 11:8).
Duidelijk is wat de koning wil zeggen. Het is belangrijk je te realiseren dat moeilijke tijden bij het leven horen. Wees daarop voorbereid! Wanneer je op jonge leeftijd ervoor kiest om samen met God te leven en dit een gewoonte maakt, zul je in moeilijke tijden, zelfs in je ouderdom, steun en rust vinden bij de Schepper. Uiteindelijk zul je sterven en verhuis je naar je eeuwige thuis (Pred. 12:5), terwijl je geest weer naar God terugkeert (Pred. 12:7).
Dit is het dan? Een vraag. Bestaat het leven volgens Prediker enkel uit kommer en kwel? Nee. “Wees blij in de goede tijden”, zegt hij. Verheug je dan. “Zie, wat ik gezien heb” zegt hij, “een goede zaak die voortreffelijk is, namelijk te eten en te drinken en het goede te genieten bij al zijn zwoegen waarmee hij zwoegt onder de zon tijdens het getal van zijn levensdagen, die God hem gegeven heeft, want dat is zijn deel” (Pred. 5:17).
Nawoord.
Prediker kende niet de openbaring van Christus, Die ons leven is (Kol. 3:4). We mogen met de Heer staan in de realiteit van het leven, vanuit Zijn genade en kracht, in goede en kwade dagen.
Ineke van Lieshout
Afbeelding: https://freerangestock.com/photos/55312/never-give-up-indicates-motivating-motivate-and-determination.html